zaterdag 12 mei 2012

BOSCH THEATER 2

Locatiekeuze Bosch Theater

Er komt tekening in het beeld van een nieuw theater als opvolger van het gebouw aan de Parade. Robert van Lith van het Brabants Dagblad vreest voor een anticlimax in de politieke besluitvorming. Na een heldere analyse gaat hij in zijn conclusies helaas ook uit van vooronderstellingen die niet aan de orde zijn. Terug naar de kern van de zaak.

’s-Hertogenbosch wordt gekenmerkt door kleinschaligheid in haar ruimtelijke structuur, in haar woningbouw, in haar winkelbestand, in haar cafés en restaurants, in haar sportvoorzieningen, in haar verenigingsleven, kortom het is een stad waar alles dichtbij is, in en buiten het centrum, alles op loopafstand. Dat maakt die stad intiem en zo bijzonder. Alleen al om die reden zijn nieuwe grootschalige inplantingen in de binnenstad niet gewenst.

Twee visies
De lokale politiek heeft de discussie over de locatiekeuze open gegooid. Een voorkeur voor de locatie Paleiskwartier tekent zich af in de gemeenteraad. De invloed van de afdeling Stedenbouw wint opnieuw aan kracht. De politieke weerstand tegen de locatie Paleiskwartier brokkelt af. Van een keuze uit culturele motieven is geen sprake (meer). Op deze plek is ruimte voor de grotezaal variant van 1000 of meer stoelen. Wie wil dat eigenlijk?

Jan van der Putten, directeur Verkadefabriek, en Harry Vermeulen, directeur Theater aan de Parade, hebben hun visie gegeven. Jan is voorstander van een variant met een flexibele zaal en Harry gaat voor de twee zalen variant. Beide standpunten liggen niet ver uit elkaar, immers beide willen een theatervoorziening met een breed aanbod overeind houden. Kern van het verschil is dat Jan uitgaat van het actuele aanbod podiumkunsten in stad en regio en hij laat zien dat er aan de groei van het publiek grenzen zitten. Harry kiest voor een eigen autonome ontwikkeling om vervolgens te kijken hoever hij kan komen en met wie er samengewerkt moet worden. Dat moet toch overbrugbaar zijn.

Maar er is nog een verschil waar je rekening mee hebt te houden. Immers toen het huidige theater aan de Parade werd gebouwd was er geen “concurrentie”. Sindsdien heeft zich in de stad een gedifferentieerd en kleinschalig landschap van podia ontwikkeld, elk met een eigen artistiek profiel waar het publiek haar weg naar toe weet te vinden. Als je van mening bent dat het huidige gebouw aan de Parade niet meer voldoet dan kun je hier niet aan voorbij gaan. Je kunt niet doen alsof er niets is gebeurd de afgelopen 30 jaar door nu een plan te ontwikkelen dat niet voortborduurt op wat er tot stand gekomen is en daar conclusies uittrekt. De accommodatie (aan de Parade) heeft twee zalen, waarvan een zaal zeer beperkt heeft gefunctioneerd als cultureel podium. Door te anticiperen op een meer commerciële exploitatie, in het bijzonder bij de twee zalen variant, ontwikkel je een stevige concurrent voor het congrescentrum 1932 van de Brabanthallen, dat ook met gemeentelijke steun tot stand is gekomen. Je kunt niet alles willen als je te weinig geld hebt om te kunnen verdelen......

Kop van het Zand
Begin 90-er jaren stond al in de gemeentelijke stedenbouwkundige plannen voor de "Kop van het Zand" het stempel “cultuur”. Dat was een buitengewoon vooruitziende visie van de afdeling Stedenbouw. Deze visie moet nog ergens in een gemeentelijke la liggen. Kortom, dat huiswerk hoeft niet meer gedaan te worden. Culturele ondernemers, als Jan van der Putten van de Verkadefabriek en recentelijk de mannen van TUIN UNITED, als ook de vastgoedondernemers John Groenewoud en Cor Pijnenburg, had dat de ogen geopend. Zij zijn daar aan de slag gegaan in de verwachting dat de kip op enig moment haar gouden eieren zal leggen.

Het ultieme moment om te kiezen voor de Kop van het Zand komt stilaan naderbij. Zelfs in het College van B en W worden de gedachten gehergroepeerd en is deze locatie weer bespreekbaar. Het heeft even geduurd maar de logica en het gezond verstand zou hier kunnen winnen.

De Kop van het Zand, een clustering van beeldende kunst, muziek, dans en theater aan de rand van de binnenstad en toch in het centrum. Voldoende ruimte om elke bouwvariant te kunnen realiseren, goed te voet en met de fiets, het automobiel, openbaar vervoer en motorboot bereikbaar.

Toen midden 80-er jaren besloten werd om de popconcertzaal in te voegen in de Willem II fabriek was er ook een heftige discussie over de vraag of dit podium wel of niet in het centrum gevestigd moest worden en over de vraag “wat is dan het centrum precies, ligt dat binnen de stadswallen of mag het ook ietsje ruimer bekeken worden.” De voorstanders van toen voor vestiging in de “Kop van het Zand” hebben gelijk gekregen. De W2-concertzaal en later de Verkadefabriek hebben het pad geëffend. De wijk kan uitgroeien tot een perfect en dynamisch cultureel hart van de stad ‘s-Hertogenbosch.

Een theatergebouw voegt strikt genomen weinig toe aan haar omgeving. Het komt pas tot leven zodra het open gaat voor publiek. De Verkadefabriek laat elke dag zien hoe dat werkt. Een theater komt meer tot leven wanneer dit gedijt in een culturele omgeving. Een theatergebouw is immers overdag een cultureel kantoor waar gewerkt, gebouwd en gerepeteerd wordt, waar vrachtwagens aan en af rijden. Bezoekers zullen na afloop van een voorstelling of concert vertrekken. Het Paleiskwartier is daarvoor ongeschikt en te ver buiten het hart van de stad. Een theater voegt niets toe aan de dynamiek van deze woon- en kantorenwijk. Een toegankelijke omgeving maakt een bezoek aan een theater aantrekkelijk voor het publiek. Die context biedt de Kop van het Zand. Dit gebied heeft de beste papieren voor een van de theatervarianten naast de Verkadefabriek, de W2 concertzaal en het Centrum voor Beeldende Kunst in de voormalige Willem 2 Fabriek in het hart van de stad.

Tenslotte
Vestiging in de Kop van het Zand biedt alle kansen om ook de structuur en organisatie van de podia eens goed tegen het licht te houden. Een platte organisatie met een smalle overhead, betere inhoudelijke profilering en uitstraling, efficiënte uitwisseling van kennis, kunde en expertise in een passende IT-omgeving moeten de voorwaarden worden voor een gezonde en artistiek interessante exploitatie. Er is weinig fantasie voor nodig om te kunnen bedenken welke kant dit op zou moeten gaan.

Kortom, zo ingewikkeld hoeft het niet te zijn. Als je maar weet wat je wilt.
Reacties zijn welkom

Wim Claessen, Vught 12 mei 2012

_______________________________________________________________________________

De blogs BOSCH THEATER 1 en 2 zijn te lezen op www.wimclaessen.nl. In BOSCH THEATER 1 wordt een schets gegeven van de ontwikkelingen in de afgelopen jaren en de noodzaak van een inhoudelijke analyse van de huidige situatie in stad en regio voor de besluitvorming. 
BOSCH THEATER 2 borduurt hierop voort en beschrijft mijn voorkeur voor de locatiekeuze.
_______________________________________________________________________________

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen